Analisis Retrospektif Karya Berkaitan Penggunaan Kamus Sebagai Alat Bantu Mengajar Ilmu Falak
Abstract
Artikel ini membincangkan analisis kajian literatur berkaitan istilah falak dalam tradisi keilmuan Islam dengan meletakkan fokus perbincangan dalam peranan dan kepentingan perkamusan falak, khususnya Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki. Isu kajian timbul daripada keterbatasan penyelidikan ilmiah yang menganalisis istilah falak secara sistematik daripada perspektif leksikografi, meskipun istilah tersebut adalah asas penting dalam pemahaman ilmu falak serta penggunaannya dalam ibadah dan pendidikan Islam. Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif melalui analisis kajian literatur berkaitan ilmu falak, peristilahan falak, leksikografi falak dan penterjemahan istilah Arab-Melayu. Dapatan kajian menunjukkan bahawa istilah falak bukan sekadar terminologi teknikal, sebaliknya mencerminkan kerangka epistemologi yang menghubungkan dimensi bahasa, sains dan agama, di samping menyoroti peranan kamus falak sebagai instrumen konseptual dalam penyelarasan dan pemeliharaan ketepatan istilah. Diharapkan kajian dapat menjadi rujukan asas yang memacu pemahaman konsep dan penggunaan istilah falak secara lebih tersusun dan sistematik, sekali gus menyumbang kepada pemantapan pengajaran dan penyelidikan ilmu falak dalam konteks pengajian Islam kontemporari.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
‘Abd al-Amīr Muʾmin. 2006. Qamus Dar Al-Ilm Al-Falaki. Bayrut: Dar Al-Ilm Li al-Malāyīn.
Aizan Ali @ Mat Zin, Khadijah bt Ismail & Mohammaddin Abdul Niri. 2015. Sejarah dan Faktor Perkembangan Astronomi Islam di Malaysia: Satu Penelitian. Journal of Al-Tamaddun, 10(1), 1–18.
Azman Che Mat. 2010. Revisiting Arabic-Malay Translation Experience in Malaysia: A Historical and Contemporary Account. Asian Culture and History, 2(2).
Bagheri, Mohammad. 2006. Kushyar ibn Labban’s Glossary of Astronomy. SCIAMVS, 7, 145–174.
Ettahri, Mohamed Amine. 2018. Developing an Arabic Equivalent of the Planetary Nomenclature: A Draft for a Standardized System. EPSC Abstracts, 12, EPSC2018-1140.
Junaidi Kasdan. 2020. Penciptaan Istilah dan Akal Budi Melayu. International Journal of the Malay World and Civilisation 8(1), 2020: 3 – 16. https://doi.org/10.17576/jatma-2020-0801-01
Khairussaadah Wahid, Mohd Saiful Anwar Mohd Nawawi & Saadan Man. 2017. A Comparative Study on Interpretation of Planet from Al-Quran and Astronomy Views. Al-Bayān: Journal of Qurʾān and Ḥadīth Studies, 15(2), 213–239.
Khusenova, Mehriniso Uktamovna. 2024. Lexical-Semantic Features of Astronomical Terminology in the English Language. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education, 2(11), 279–282.
Kunitzsch, Paul. 2005. Translations from Arabic (Astronomy/Astrology): The Formation of Terminology. Archivum Latinitatis Medii Aevi, 63, 161–168.
Anzaikhan & Muhammad Roni. 2021. The Study of Falak Science in the Qur’an: Analytical Study of Tafsir Al-Misbah. Fitrah: Jurnal Kajian Ilmu-Ilmu Keislaman, 7(2), 181–196.
Mohamad Faizal bin Jani. 2017. Kepentingan Ilmu Falak dalam Kehidupan. Jabatan Mufti Negeri Perak. https://mufti.perak.gov.my/images/minda_mufti/2017/mac/falak.pdf
Mohamad Hussin & Muhammad Hakim Kamal. 2021. Translation of al-Quran into Malay Language in the Malay World. International Journal of Islamic Studies and Humanities (IJISH), 4, 33–51.
Mohd Hilmi Ramli & Muhammad Syukri Rosli. 2022. Taʿrīfāt Jāwī oleh Tuan Guru Haji Ibrahim Haji Jusoh (m. 1980): Satu Kajian Perkamusan Istilah Saintifik di Alam Melayu. Afkar: Jurnal Akidah dan Pemikiran Islam, 24(2), 35–98.
Muhamadul Bakir Hj. Yaakub, Muhamad Alif Hj. Sasmat & Khatijah Othman. 2022. Translation of Islamic Terminology in the Malay Archipelago: A Review. Proceedings Borneo Islamic International Conference, 13, 148–152.
Nik Norimah Tuan Mat, Noor Eliza & Azman Che Mat. 2022. Perspektif Penterjemahan Karya Sastera Prosa Arab ke Bahasa Melayu dalam Kajian-Kajian Lepas. Al-Irsyad: Journal of Islamic and Contemporary Issues, 7, 924–936.
Noor Syafiqah Ahamadi Palah & Zamri Arifin. 2016. Pencerakinan Kajian Istilah dan Terjemahan BERNAMA Arab ke Bahasa Melayu dan Inggeris. Islamiyyat, 38(2), 141–148.
Sabra, Abdelhamid I. 1994. Science and Philosophy in Medieval Islamic Theology: The Evidence of the Fourteenth Century. Zeitschrift für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften.
Saliba, George. 1994. A History of Arabic Astronomy: Planetary Theories During the Golden Age of Islam. New York: New York University Press.
Taj Rijal Muhamad Romli & Ariza Binti Abdullah. 2019. Kamus arab-melayu dan melayu-arab dalam era perkembangan industri 1.0 sehingga 4.0. Persidangan Penterjemahan Antarabangsa ke-17 (Penterjemahan Era Digital). https://www.researchgate.net/publication/335754508_kamus_arab-melayu_dan_melayu-arab_dalam_era_perkembangan_industri_10_sehingga_40
DOI: http://dx.doi.org/10.26475/jcil.v11i1.104445
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Mohamad Fauzan Mohd Razali, Mohd Hafiz Safiai, Muhd Rasywan Syarif
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.